تهویه‌ی پارکینگ: جت‌فن یا کانال‌کشی؟
دو روش رایج برای تهویه و تخلیه‌ی دود پارکینگ‌های بسته وجود دارد. هر کدام کجا بهتر جواب می‌دهد و انتخاب بین آن‌ها به چه چیزهایی بستگی دارد؟
تیم فنی لی‌چاتهویه مطبوع لی‌چا
- انتشار
- زمان مطالعه
- ۵ دقیقه
- دسته
- پارکینگ
پارکینگ‌های زیرزمینی و طبقاتی فضاهای بسته‌ای هستند که هوای آن‌ها مدام با گازهای خروجی خودروها آلوده می‌شود. اگر این هوا جابه‌جا نشود، غلظت آلاینده‌ها، به‌خصوص مونوکسید کربن، بالا می‌رود. در آتش‌سوزی هم دود به‌سرعت فضا را پر می‌کند و دید و مسیر فرار از بین می‌رود.
به همین دلیل سیستم تهویه‌ی پارکینگ معمولاً دو وظیفه دارد: تهویه‌ی روزمره و تخلیه‌ی دود در شرایط اضطراری. برای انجام این دو وظیفه دو رویکرد اصلی وجود دارد: کانال‌کشی (داکتینگ) و جت‌فن. در این مقاله این دو را کنار هم می‌گذاریم.
سیستم کانال‌کشی چطور کار می‌کند؟
در روش سنتی، شبکه‌ای از کانال‌ها زیر سقف پارکینگ اجرا می‌شود. دریچه‌های مکش در طول کانال‌ها هوای آلوده را جمع می‌کنند و فن‌های اصلی آن را به بیرون می‌فرستند. هوای تازه از ورودی‌ها یا از یک شبکه‌ی کانال دمش جداگانه وارد می‌شود.
مزیت این روش، کنترل مستقیم روی محل مکش است: دریچه‌ها را می‌توان دقیقاً جایی گذاشت که آلودگی بیشتر است. در عوض، کانال‌ها فضای زیادی زیر سقف می‌گیرند، با تیرها و تأسیسات دیگر تداخل پیدا می‌کنند و اجرایشان زمان‌بر است.
سیستم جت‌فن چه تفاوتی دارد؟
در سیستم جت‌فن، به‌جای کانال، تعدادی فن زیر سقف نصب می‌شود. هر جت‌فن جریانی پرسرعت از هوا می‌سازد که هوای اطرافش را هم با خود می‌کشد. با چیدمان درست این فن‌ها، کل هوای پارکینگ به سمت شفت‌های تخلیه هدایت می‌شود و فن‌های اصلی آن را بیرون می‌فرستند.
- ۱صداگیر ورودی و خروجی
- ۲پوسته‌ی فن و موتور
- ۳آویز سقفی
- ۴جعبه‌ی تقسیم برق
- ۵دفلکتور خروجی
- ۶دهانه‌ی ورودی
نتیجه، سقفی خلوت‌تر و ارتفاع آزاد بیشتر است. از طرف دیگر، عملکرد سیستم کاملاً به چیدمان فن‌ها وابسته است. اگر فن‌ها درست جانمایی نشوند، نقاطی در پارکینگ می‌ماند که هوا در آن‌ها تقریباً ساکن است.
مقایسه‌ی دو روش
| معیار | کانال‌کشی | جت‌فن |
|---|---|---|
| فضای زیر سقف | کانال‌ها ارتفاع قابل‌توجهی می‌گیرند | فقط محل نصب فن‌ها اشغال می‌شود |
| تداخل با تأسیسات دیگر | زیاد؛ هماهنگی دقیق لازم است | کم |
| زمان اجرا | طولانی‌تر | کوتاه‌تر |
| پلان‌های نامنظم | با طراحی مسیر کانال قابل‌مدیریت است | جانمایی دقیق و معمولاً تحلیل CFD لازم است |
| کنترل محل مکش | مستقیم، از طریق دریچه‌ها | غیرمستقیم، با هدایت جریان |
| نگهداری | دسترسی به کانال‌ها و دریچه‌ها | دسترسی به تک‌تک فن‌ها |
هیچ‌کدام از این دو روش همیشه برتر نیست. در پروژه‌هایی که ارتفاع سقف محدود است یا تأسیسات زیادی زیر سقف اجرا می‌شود، جت‌فن معمولاً انتخاب منطقی‌تری است. در فضاهای کوچک یا تقسیم‌شده، گاهی کانال‌کشی ساده‌تر و قابل‌اطمینان‌تر است. در بسیاری از پروژه‌ها هم ترکیبی از هر دو به کار می‌رود.
انتخاب درست از کجا شروع می‌شود؟
پیش از انتخاب سیستم، این سؤال‌ها باید جواب داده شوند:
- ابعاد و شکل پلان پارکینگ و محل رمپ‌ها و ورودی‌ها چیست؟
- ارتفاع آزاد زیر سقف و زیر تیرها چقدر است؟
- شفت‌های تخلیه و ورود هوای تازه کجا قرار می‌گیرند؟
- پارکینگ چند طبقه دارد و طبقات چطور به هم راه دارند؟
- الزامات آتش‌نشانی برای تخلیه‌ی دود در این پروژه چیست؟
در تهویه‌ی پارکینگ، سؤال اصلی این نیست که چند فن لازم است؛ این است که هوا از کجا وارد می‌شود، از کجا خارج می‌شود و در این مسیر از کجا می‌گذرد.
نقش شبیه‌سازی CFD
در سیستم جت‌فن، رفتار جریان هوا و دود را نمی‌توان فقط با محاسبات دستی پیش‌بینی کرد. شبیه‌سازی CFD (دینامیک سیالات محاسباتی) مدلی سه‌بعدی از پارکینگ می‌سازد و حرکت هوا، پخش دود و مناطق کم‌جریان را پیش از اجرا نشان می‌دهد. با این تحلیل می‌شود جای فن‌ها را اصلاح کرد و از عملکرد سیستم در سناریوهای مختلف آتش‌سوزی مطمئن‌تر شد.
از طراحی تا تحویل
- ۱
طراحی اولیه
بررسی پلان، انتخاب روش و تعیین جای شفت‌ها و فن‌ها.
- ۲
محاسبه و شبیه‌سازی
محاسبه‌ی ظرفیت فن‌ها و در صورت نیاز تحلیل CFD.
- ۳
اخذ تأییدیه
ارائه‌ی مدارک طراحی برای تأیید آتش‌نشانی.
- ۴
تأمین و اجرا
تأمین فن‌ها، نصب، سیم‌کشی و راه‌اندازی.
- ۵
آزمون و تحویل
بررسی عملکرد سیستم در حالت تهویه‌ی عادی و حالت تخلیه‌ی دود.
لی‌چا این مسیر را از طراحی تا اجرا یکپارچه انجام می‌دهد. اگر برای پارکینگ پروژه‌تان در مرحله‌ی تصمیم‌گیری هستید، مشاوره‌ی اولیه رایگان است.